پنج عضو پیوستۀ شورای امنیت و آلمان تا سه شنبه در پایتخت روسیه با ایران در بارۀ برنامۀ اتمی این کشور گفتگو می کنند. اگر این بار نیز نتیجۀ مشخصی به دست نیاید اصل گفتگو زیر سؤال می رود.بعد از استانبول و بغداد حالا مسکو: در این دوشنبه و فردا سه شنبه نمایندگان پنج عضو پیوستۀ شورای امنیت سازمان ملل و آلمان از یک سو و ایران از دگر سو در پایتخت روسیه با هم دیدار می کنند تا از نو دربارۀ برنامۀ اتمی ایران به گفتگو بپردازند. به ایران از سالها پیش شک دارند که انرژی هسته ای را فقط برای استفادۀ صلح آمیز نمی خواهد.

    پیش نشان های دور تازۀ گفتگوها چندان امیدبخش نیستند. تازه ده روز پیش بود که گفتگوها بین ایران و آژانس ین المللی انرژی اتمی در وین قطع شد. در آنجا می خواستند دربارۀ چگونگی بازرسی های بعدی از تأسیسات اتمی ایران به دست آژانس به توافق برسند تا این سوءظن ها را که ایران می خواهد از برنامۀ اتمی خود استفادۀ نظامی هم کند برطرف کنند.

    به ویژه مسئله برسر تأسیسات پارچین بود که آژانس گمان می برد ایران ممکن است در اتاق انفجار، چاشنیِ یک بمب اتمی را آزمایش کرده باشد. ناکامی در وین از همه بیشتر برای دبیرکل آژانس یوکیا آمانو بد شد. وی قبلاٌ در تهران دربارۀ توافق مورد نظر مذاکره کرده و با امیدواری برگشته بود.

    قبل از دیدار مسکو، در هفته های گذشته گفتگوهای فشرده ای بین پنج به اضافۀ یک و نیز با ایران انجام شده بود – که بدون آزردگی هم نبود. برای نمونه ظاهراٌ علی باقری – معاون مذاکره کنندۀ ارشد ایران سعید جلیلی، گله کرده بود که پنج به اضافۀ یک به اندازۀ کافی از برنامه های خود نمی گویند. مدیر سیاسی بخش خارجی اتحادیۀ اروپا، دیپلمات آلمانی هلگا اشمیت، با نامۀ صریحی واکنش نشان داد که به مطبوعات هم راه یافت.

    از قرار تازه بعد از گفتگوی یکساعتۀ تلفنی بین کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادۀ اروپا که مذاکره کنندۀ ارشد پنج به اضافۀ یک است و سعید جلیلی، ایران یک هفته قبل از مذاکرات مسکو قانع شد به پیش گفتگوهای فنیِ دیگری تا پیش از اجلاس نیازی نیست.

    درسنجه با مذاکرات بغداد، از طرف پنج به اضافۀ یک تغییر محتوایی ایجاد نشده است. همچنان از ایران خواسته می شود به غنی سازی اورانیوم تا غلظت بیست درصد پایان دهد و آنچه را تاکنون تولید کرده برای ادامۀ کار بر روی آنها به خارج بفرستد و کارِ تأسیسات زیرزمینی فردو را متوقف کند. غنی سازی اورانیوم در ایران تا غلظت بیست درصد محل مناقشه است زیرا این اورانیوم برای استفادۀ صلح آمیز از انرژی هسته ای کاربرد ندارد، اما از این اورانیوم تا تولید اورانیومی که کاربرد نظامی داشته باشد از نظر فنی گام به نسبت ساده ای است. اگر ایران این خواسته را بپذیرد ممکن است در مقابل، به ایران قطعات یدکی هواپیماهای غیرنظامی بدهند و نیز برای امنیت تأسیسات اتمی غیرنظامی از این کشور حمایت شود.

    ایران به نوبۀ خود خواسته هایی – و بعضاٌ متفاوتی – دارد که مایل است به رسمیت شناخته شوند و یا می خواهد دربارۀ آنها گفتگو کند. از جمله است حق ایران برای غنی سازی اورانیوم و همچنین مسائل امنیتی در منطقه، به ویژه سوریه و بحرین. نکتۀ مهم این است که آیا در مسکو آن «گام های اساسی» برداشته می شود که دیپلمات های غربی از ایران انتظار دارند یا نه. منتفی نیست که ایران همچنان حسابگری کند و وقت بگذراند. اما ملاقات در مسکو به منظور اینکه در مورد محل جدیدی برای دورتازۀ گفتگوها توافق کنند، به این کار دیگر نمی توان ادامه داد. از سوی دیگر امید می رود که روسیه، نزدیکترین متحد ایران در بین پنج به اضافۀ یک، تلاش خواهد کرد که گفتگوها دست برقضا در مسکو ناکام نمانند. و ایران نیز احتمالاٌ مایل است وضعیت بهتر شود. زیرا بدون پیشرفت های واقعی تحریم ها همچنان برقرار خواهد بود – و در اول ژوئیه تحریم های دیگری هم علیه بخش نفتی و بانکی به اجرا درخواهد آمد.

    رئیس جمهور ایران محمود احمدی نژاد کوتاه زمانی قبل از گفتگوهای مسکو نیز اشاره کرده که ایران در مسئلۀ غنی سازی راه خواهد آمد. البته به هیچ رو نپذیرفت که بازرسان آژانس به پارچین بروند. وی به «فرانکفورترآلگماینه زونتاگز تسایتونگ» گفت: «پارچین در قراردادهای ما با آژانس نیامده است.»

    * از: روت تسیزینگِر / در: دِرتاگس اشپیگل

    دسته ها: Uncategorized

    یک دیدگاه بگذارید